مهاجران افغانی؛

                قربانیان جنگ زرگری ایران و امریکا

غروب در نفس گرم جاده خواهم رفت

پیاده آمده بودم پیاده خواهم رفت

محمد کاظم کاظمی

مهاجران افغانستانی چند هفته اخیر با شدت و با خشونت تمام از سوی مقامات ایران از آن کشور بیرون شدند.

این کارِایران بد بختی های بی سابقه یی را برای مهاجران، در طول مدت مهاجرت افغان ها در خارج از کشور در قبال داشته است. افزون بر آن، واکنش مقامات دولت و به ویژه شورای ملی افغانستان را درپی داشت، که منجر به رد صلاحیت دو وزیرکابینه دولت افغانستان گردید.

رسانه های داخلی و خارجی از اوضاع نابسامان و بد مهاجران رد مرز شده گزارش های تکان دهنده یی را به نشر رسانده اند. سایت ها و وبلاگ های مهاجران افغانی هم از بد رفتاری های نیرو های انتظامی ایران مطالب دلخراشی را نشر کرده اند.

گزارش ها از مرز های غربی کشور حاکیست که روزانه صدها نفر از مهاجران افغانی از آن طرف مرز به این سوی مرز به زور رد می شوند.

آن ها در حالی از ایران به داخل کشور شان رد می شوند که از کوچه و بازار توسط نیروهای پولیس ایران دستگیر و بی درنگ به افغانستان رد مرز می گردند.

به گفته مهاجرین برگشته از ایران ، آن ها از سر کار و یا از خیابان ها دستگیر شده اند و از خانواده های شان هیچ اطلاعی ندارند و خانواده های شان از حال آن ها بی خبراند. مهاجران رد مرز شده پول و امکانات آن را با خود ندارند که خود را به خانه ها و یا به جای مناسبی برسانند. آن ها همچنان از هر گونه وسایل زندگی محروم اند.

دولت افغانستان هم هیچ گونه آمادگی برای پذیرش آن ندارد. سازمان ملل هم هیچ دردی را دوا نکرد.

به گفته مقامات دولت ایران، آن ها حدود یک ملیون مهاجر غیر قانونی و بدون مجوز اقامت را از کشور شان اخراج می کنند. به قول آن ها مهاجرانی که دارای مدرک اقامت قانونی هستند می توانند در ایران بمانند.

اما در واقعیت، به گزارش رسانه ها و به گفته برخی از رد مرز شده ها،  بسیاری از کسانی که دارای کارت اقامت هم بودند از ایران با ضرب شتم بیرون شدند. حتی یک تعداد افرادی که گذرنامه و روادید رسمی و قانونی به دست داشتند هم اسناد شان پاره  و خود شان اخراج گردیدند.

به گفته دکتر رنگین دادفر سپنتا، وزیر رد صلاحیت شدهء امورخارجهء افغانستان، این عمل دولت ایران بدون هیچ موافقتی بین دو کشور صورت گرفته و دولت ایران یک جانبه مهاجران را اخراج کرده است.

اکنون سوال این است که چرا دولت ایران با آن همه اشتراکات فراوانی که با افغانستان دارد و همواره از آن ها دولتمردان ایران داد سخن می دهند، در این موقع حساس این گونه بی رحمانه و با شتاب دست به اخراج مهاجران درمانده می زند؟

این عمل چه سودی برای دولت ایران دارد؟ آیا دولت ایران به این اندازه از دست مهاجران افغانی به تنگ آمده است که از هیچ گونه برخورد نا شایسته  با آن ها دریغ نمی کنند؟

در طول سال هایی که مردم افغانستان مصروف جنگ علیه تجاوز شوروی و جنگ های داخلی بودند ، دولت ایران حدود سه ملیون مهاجر افغانی را در کشورش تحمل کرد. اگرچه مهاجران افغانی همیشه از برخورد های نادرست پولیس و کارفرمایان ایرانی شکایت داشتند.

در زمان تجاوز شوروی بر افغانستان، دولت ایران از «جهاد» مردم افغانستا حمایت کرد. در آن زمان خود ایران هم با عراق مصروف جنگ بود. در جنگ ایران و عراق دولت ایران مهاجران افغانی را هم به جبهات جنگ می فرستادند که در نتیجهء آن صد ها نفر از هموطنان ما در سنگر های ایرانی کشته شدند.

چرخ های کارخانه های تولیدی و صنعتی ایرانی ها هم با دستان مهاجران افغانی به گردش در می آمدند. مهاجران درماندهء افغانی حاضر بودند با مزد ناچیز کار های شاقه را انجام دهند. آن ها که همه چیز شان را در کشور شان از دست داده بودند ناگزیر بودند برای زنده ماندن تن به هر کار سختی بدهند. پس از پایان جنگ ایران عراق ، اقتصاد ایران به سریعت رشد کرد.

ولی سهم مهاجران افغانی، در این مورد، برابر با ارزش صفر هم محاسبه نشد؛ بلکه آن ها در آخر دوران دشوار تاریخی نا آرامی افغانستان ، زمانی که کشور شان روبه بازسازی و آبادی نهاده است، به عنوان یک بار گران تحمل ناپذیر از خیابان ها و شهر های ایران با اهانت و خفت اخراج شدند.

به هر صورت مردم افغانستان از مهمان نوازی مردم ایران در زمان جنگ ها به خاطر پذیرش سه ملیون مهاجر افغانی ممنون است و در تاریخ هردو کشور این مساله به عنوان یک دلیل برای دوستی باقی خواهد ماند.

اما چرا این دلیل دوستی را دولت ایران، به یکبارگی با اخراج اهانت آمیز مهاجران افغانی از کشور شان، تبدیل به یک یاد گار رنج آور و کینه آفرین می کند؟ آیا دولت ایران دیگر نیازی به مهاجران ندارد؟ آیا دولت ایران دیگر به رابطه برادرانه و صمیمانه با افغانستان ضرورتی ندارد؟ آیا برخورد های تند اخیر دولت ایران با مهاجران افغانی سبب تیره شدن روابط دو کشور نمی شود؟ اگر پاسخ همه این پرسش ها مثبت باشد ، دولت ایران در عوض آن ها به چه سود هایی دست می یابد؟

به نظر می رسد در این اواخر موقعیت ایران در سطح بین المللی با دشواری های عمده یی مواجه شده است که ریشه همه آن ها در زیر پای امریکاست.

مساله برنامه هسته یی ایران و روابط تیره و تار ایران با امریکا، حضور نیرو ها مسلح آن کشور در عراق ، خلیج فارس و به ویژه در افغانستان، فشار های زیادی را بر دولت ایران وارد می سازند.

امریکا یکی از بزرگترین حامیان صلح و بازسازی افغانستان ، با حضور نیروهای نظامی اش در این کشور ، حضور دایمی و گسترده ایران در میان مردم و حلقات سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی افغانستان را تقریباً به نابودی مواجه ساخته است.

افزون بر آن ، حضور نظامیان امریکایی در مرز های ایران ، برای دولت ایران تحمل ناپذیر است.

اکنون دولت ایران با اخراج مهاجران افغانی از کشور شان می خواهد خشم شان را برسر مهاجران بیچاره فرونشانند و از سوی دیگر این پیام را به افغان ها برسانند که حالا که امریکایی ها برای رفع مشکلات شما آمده، این مشکل شما را هم آن ها حل کنند.

این موضوع در سخنان برخی از مقامات ایرانی هم در این اواخر کاملاً صراحت داشت. یک مقام ایرانی گفت : پس از تجاوز امریکا بر افغانستان، تعداد مهاجران افغانی افزایش یافته است.

به این صورت ، دولت ایران با فشار آوردن برسر مهاجران افغانی و دولت افغانستان در رابطه با حضور نیرومند امریکایی ها در افغانستان ، از خود واکنش نشان می دهد.

این سیاست هیچ نتیجه یی را برای دولت ایران درپی ندارد. اگر مهاجران افغانی از این هم بیشتر قربانی شوند، ایران هیچ سودی را در معامله با دولت افغانستان و یا امریکایی ها به دست نمی آورند. چون افغانستان برای تامین امنیت خودش به نیروهای خارجی ضرورت دارد.

امریکا هم برای درهم کوبیدن تروریسم با افغانستان که قربانی آن است در یک جبهه می جنگد. در این شرایط برای افغانستان تامین امنیت در اولویت قرار دارد و امریکا در این زمینه همکار کلیدی به شمار می آید.

پس ایران نمی تواند با فشار آوردن بر سر مهاجران افغانی دولت افغانستان را مجازات کند که چرا با امریکایی ها در یک جبهه می جنگید و آن ها را در کشور تان جا داده اید.

بنابراین ، بهتر این خواهد بود که مهاجران افغانی نباید قربانی این گونه سیاست ها شوند. اگر ایران می خواهد به این کارش ادامه دهد داغ هایی که از آن در دل افغان ها باقی می مانند ، فراموش نخواهد شد. و روابط برادرانه دو ملت به طور شدید و عمیق آسیب خواهد دید.